Ibaizabal Mendebalde Kultur Elkartea

Aurkezpen jaia

ibaizabal — Sun, 23 Mar 2008 10:09:46 +0000

Apirilak 9 da Ibaizabal telebistaren interneteko aurpegia ezagutzera emango den eguna, eta horretarako denetarik izango duen jaia prestatu dugu Bilboko Kafe Antzokian.

Asteazkena, hilak 9 arratsaldeko 19:30etan: webgune berriaren aurkezpena, bideoak, musika, bertsolariak, lagun zaharrak eta berriak, eta proiektu zabal, berritzaile eta ezberdin batean parte hartzeko aukera.

Ez izan dudarik eta hurbil zaitez.

Ibaizabal Talde Eragilea

ibaizabal — Fri, 11 Jan 2008 13:03:33 +0000

Bideoarekin froga

ibaizabal — Sun, 05 Aug 2007 14:36:50 +0000

Hamaika eta kuotak

ibaizabal — Fri, 24 Nov 2006 01:18:04 +0000

BERRIA. 2006/IX/24

Urtzi Urrutikoetxea

Telesail amerikarrak ingelesez, latinoamerikarrak gaztelaniaz, errusiarrak errusieraz, dena azpititulatuta, eta beste bi, hiru, lau kanal bertako hizkuntzan, estonieraz, letonieraz, lituanieraz. Asteon ezagutzeko parada izan dugu. Elebakar jokatzen dute, eleanitz izateko bide bakarra delakoan, diglosiak ito ez ditzan.

Euskal Herriko hiri handienean dozena erdi telebista kate ditugu, denak erdara hutsez. «Hutsez?» Ez, antza, euskarak ba ei dauka bere zenbatekoa zenbaki orokorretan. Doako egunkariak ez dira telebistak baino gutxiago izango, horiek bai ia elebakarrak, ingelesezko orrialdea daukan hori salbu. Mende laurden -gutxienez- hizkuntza normaldu guran. Telebista kateen ehuneko hogeita bost euskaraz geneukan behinola, gaur ez da ehuneko bostera heltzen. Ez genituen hamaika telebista nahi, baina baditugu, euskaraz nahi ditugu.

Oraindik kuoten gaineko eztabaidak dituzte batzuek, azpitituluekiko itsu asko dagoen legez. Gureak baino nabarmen indartsuago diren hizkuntzek ingelesaren oldarretik babesteko neurriak hartzen badituzte, zelan jarri zalantzan kuoten beharra? Argi eta zehatzak: euskaldun edo ia euskaldun kopurua izan kuotarako neurgailu, zehaztu beharra dago euskaraz zer -inori erositako produktu zaharrak edo norberak ekoitziak- eta noiz -goizaldeko ordu txikietan euskararen zenbatekoa polito igo daiteke, gaia arautu ezean- egiten den.

Oraingoz inbidia baltiko honekin jarraituko dugu, telebistan eta, batez ere, kalean. A, eta ongi etorri, Hamaika.

Telebista digitalak 2012an etxeko telebista ordezkatuko dizu

ibaizabal — Fri, 24 Nov 2006 00:38:43 +0000

SAREKO ARGIA. 2004/VII/25

Elisabeth Pombo

2012. urteko abenduaren 31n telebista eta irratietako programazio analogikoa itzali egingo da eta digitalak hartuko gaitu bete-betean. Bitartean, kontsumitzaileok geure aparailuak aldatu egin beharko ditugu edo daukagunari deskodetzaile bat gehitu. Iraultza digital honek aldaketak ekarriko ditu operadoreen sektorean, eduki hornitzaileenean, publizisten arloan, ikus-entzuleengan eta, oro har, gizarte osoan. Baina aldaketa oraindik motel dator eta hainbat aktorek elkarri begiratzen diote, apustu nork egingo. Erreportaje honetan dituzu telebista digitalaren ezaugarriak, kontsumitzaileoi jakitea interesatzen zaizkigun berezitasunak, sektorearen egoera eta auzi honetako protagonista hainbaten iritzia.

2013.urtea da. Pello eta Ane pantaila zabal baten aurrean daude, erosi berri duten etxeko egongelan. Igandero bezala, futbola ikusten ari dira. Aneri ez zaio gehiegi gustatzen, baina azken asteetan dirua irabazi ere irabazi dute, urrutiko agintearen bidez telebistako kinieletan parte hartuz. Gaur ere agian, zortea izango dute, pentsatzen du Anek. Beraz, Pello Reala-Athletic derbya ikusten ari den bitartean, gainontzeko partiduen emaitzak kontsultatu ditu, eserlekutik altxa gabe. A ze zoritxarra! Gaurkoan ez dute bat bera ere asmatu. Tira, Realak irabaziz gero konformatuko da, nahiz eta ondoren Pelloren umore txarraren ondorioak pairatu beharko dituen aste osoan zehar.

Pello eta Ane, Europako gainontzeko herrialdeetako beste hainbat familia bezala, telebista digitalaren onurez baliatzen dira informatzeko, entretenitzeko, jolasteko… Hori guztia ahalbidetuko baitu telebista digitalak: interaktibotasuna, funtzioetan aniztasuna, kalitate handiagoaà Hala, aurrerantzean telebista adimenduna izango da, eta aukera emango du lehiaketa batean denbora errealean parte hartzeko, Interneten nabigatzeko, norberaren gustuko bideoak aukeratzeko edo erosketak egiteko. Hori guztia egongelako eserlekutik altxa gabe eta kalitate handiko irudiekin. Bestalde, gure etxean seinalea ahul jasotzen badugu, telebista digitala izan daiteke irtenbidea. Digitala denez, nahikoa baita kalitatearen %5 iristea, irudia garbi eta interferentziarik gabe ikusteko. Mugimenduan dauden aparailuetarako ere primerakoa da, seinalea ongi jasotzen baitu mugimenduan egonda ere.
Dudarik gabe, kolorezko telebista sortu zenetik ezagutu dugun aldaketarik garrantzitsuena da telebista digitala. Horregatik, irudiaren eta soinuaren iraultza elektroniko gisa definitu dute batzuek.

Etorkizunean, ordenagailu eta telebistarekin antzerako gauzak egin ahal izango direla diote gehienek. Baina telebista familia guztiarentzat izango den bitartean, ordenagailuak pertsonala izaten jarraituko duela dio Gerard Campanera, Bartzelonako Unibertsitate Politeknikoko irakasle eta injineruak. Joan Majó TechFoundries enpresako presidenteak dio ordenagailuak bereganatu ezin duen gehiegizko informazio multimedia dagoela eta, bestalde, Internetek ez dakiela edukiak kobratzen. Horregatik, telebista etxeko gune multimedia dela dio Majók. Hala ere, bada oraindik Interneteko orriak telebistan ikusteko arazorik. Esaterako, gaur egungo webgunerik gehienak ez daude telebistaren neurrira prestatuak. Era honetako froga pilotuak egiten hasi da SPRI Hondarribia, Getxo eta Agurainen, zenbait etxetan deskodetzailea jarri eta Internet telebista aparailuetan nola jasotzen den ikusteko. Joseba Lopezortega, Suministros de Imagen enpresako zuzendariak dio gaur egun edozein ordenagailuk telebista aparailu arrunt batek baino kalitate handiagoa eskaintzen duela eta, beraz, ez duela zentzu handirik Internet telebistan ikusteak.

Telebista digitalaren seinalea jasotzeko moduak

Orain arte batik bat Lurreko Telebista Digitalari (LTD) egin diogu aipamen. Hau da, aire bidez emititzen denari. Baina telebistaren seinale digitala jasotzeko modu gehiago ere badira: ADSL, satelitea eta kablea, eta bakoitzak bere ezaugarriak ditu.

Guztiek teknikoki kalitate handia eskaintzen dute, baina kablea da interaktibotasun gehien ahalbidetzen duena, bere seinaleak bi norabideko transmisioa ahalbidetzen duelako. Sateliteak eta ADSLak, berriz, bigarren kanal bat behar dute horretarako: telefonoa.

ADSL eta LTD dira, dudarik gabe, etxeetan sartzeko errazenak. ADSLa sartzeko, etxeetan dagoen telefono linea nahikoa da eta LTDari dagokionez, funtsean gaur egungo instalazioak balio du. Aldiz, kableak eskatzen du hiriak eta herriak azpiegituraz hornitzea.

Telebista seinalea ematen duten etxeak

Satelite bidezko eskaintza da agian ezagunena, hasiera batean Espainian Via Digital eta Canal Satelite Digitalek emana, eta bat-egin ondoren, Digital Plus bihurtu dena.

ADSLari dagokionez, Telefonica Imagenio zerbitzua hasi da eskaintzen Madrilen, Bartzelonan eta Alacanten. Hala, ohiko telefono sarea erabilita eta ADSL teknologiak eskaintzen dituen aukerez baliaturik, banda zabalera handiko Internet sarbidea, telebistako hogeita bi kate tematiko eta bideoklub zerbitzua ematen ditu. Baina ADSLaren bidez irudiek kalitate ona izan dezaten segundoko 6 Mb-eko informazio fluxua izan behar da. Gaur egun Internetera sarbidea ahalbidetzen duen ADSL ohiko zerbitzuak segundoko 256 Kb-eko fluxua eskaintzen du. Zentzu horretan Juan Carlos Loroño ETBko produkzio zentroetako buruak zenbait galdera egiten du: “Konexioa fidagarria izango ote da? Etenik gabea?”

Euskaltelek ematen du EAEn kable bidezko eskaintza. 1998an hasi zen telebista digitalaren arloa jorratzen eta bere eskaintza 150.000 etxetara iristen da dagoeneko. Aurten, ordea, beste aurrerapauso bat eman du eta telebista digital interaktiboa hasiko da eskaintzen irailetik aurrera. Oraingoz ekimen pilotuak baino ez dituzte abiarazi. Zerbitzu honi esker besteak beste, posta elektronikoa telebista aparailuaren bidez kontsultatzeko aukera izango da eta etorkizunean jokoen kanal interaktibo bat gehituko da, baita bankuko edukiak eta egunkari digitalak ere.

Lurreko Telebista Digitalari dagokionez, Antena 3, Tele 5, Canal+ eta TVEko bi kateak 2002ko apirilaren 3an hasi ziren digitalean emititzen, Espainiako Gobernuak hala aginduta. Urte bereko ekainaren 18an, berriz, Veo Televisión eta Net TV kate berrien eskaintza jarri zen martxan, baina inork gutxik jakin du horretaz. Besteak beste, ez zeukaten banda zabalera nahikorik zerbitzu interaktiboak eta multimediak eskaintzeko, lehenengo bostek kanal bera (multiplex) partekatzen baizuten. ETBri dagokionez, bi urte daramatza ETB-1, ETB-2, Canal Vasco (Amerika) eta ETB Sat (Europa) kateetako programazio digitala frogetan emititzen.

Telebisten legedia

Gaur egun indarrean dagoen legediaren arabera, Autonomia erkidego bakoitzak multiplex edo kanal bat du telebista digitala emititzeko. Esan bezala, EAEn multiplex hori ETBren lau kateek hartu dute. Nafarroan, berriz, Canal 4 eta Canal 6 kateei eman zaie telebista digitalaren kontzesioa, baina Canal 4ko Carlos Mangadok argitu digunez, oraindik ez dute kontraturik sinatu.

Herri telebistei dagokionez, Espainiako Gobernuak martxoaren 12an onartu zuen digitalizatzeko plana. Plan horren arabera, probintzia bakoitzean mugaketa desberdinak daude eta horietako bakoitzak lau katerentzako multiplex bat dauka.

ETBko Juan Carlos Loroñok argitzen duenez, multiplex bakarrak ez die ahalbidetzen probintzia bakoitzerako konexio bereziak egitea. Horregatik, Espainiako Gobernu berriarekin arautegia aldatzea espero dute. Bestalde, Loroñoren aburuz, “analogikoak eta digitalak zenbat eta denbora gehiagoz elkarrekin biziraun, orduan eta zailagoa izango da digitala zabaltzea, analogikoak seinalea emititzeko espektroa kentzen baitio digitalari”.

Sektorearen egoera

Espainiako Gobernua 1998an hasi zen telebista digitalaren arloan lehen pausoak ematen eta erabakiak hartzen. Orduan telebista digitalaren egokitzapen prozesuan Europako bigarrena zen, Ingalaterraren atzetik. Gaur egun, ordea, zortzi edo bederatzigarren lekuan dago. Suedia, Finlandia, Norvegia, Danimarka edo Portugal, Ingalaterra eta Espainiaren aurretik doaz. Zenbait ikerketek diote 2007an Europako etxeen %40k telebista digitala izango duela eta 2008rako kopuru hori %80ra igoko dela ûgaur egun etxeen %20 inguruk duû. Baina telebista digitala ez da espero zen emaitzak ematen ari. Quiero TVren porrota gogoratu besterik ez dago. 2001ean sortu eta 2002ko ekainaren 30ean itxi zituen ateak, 400 milioi euro inguruko galerekin.

Europako Batasunak 2012ra arteko epea ezarri du aro analogikoari amaiera emateko. Ordurako Europako herrialde guztiek aro digitalera egokitu beharko dituzte euren telebista eta irrati sistema guztiak. Zenbait herrialdek epe hori aurreratzea nahi dute. Baina ikus-entzunezko sektoreak ez du lortu oraindik beharrezkoa duen garapen-hasiera. Eduki hornitzaileak ez dira ausartzen apustu handiak egiten, ikusle merkaturik ez dagoen bitartean. Telebista aparailu ekoizleek ere ez dute beren produktu eskaintza zabaltzen, edukirik ez dagoelako eta ondorioz, ikusleen eskaera falta.

www.tdtcat.net eta www.itvdictionary.com helbideetan, gai honi buruzko informazio gehiago.

Hamaika izango dira

ibaizabal — Fri, 24 Nov 2006 00:33:16 +0000

GARA. 2006-10-14

Mikel Irastortza – EHEko kidea

Hamaika izan dira, dira eta izango dira Euskal Herrian euskararen normalizazioa lortzeko bidean euskal jendartetik abian jarri eta garatuko diren egitasmoak. Izan ere, euskara, Euskal Herriko berezko hizkuntza bakarra, ez dago desagertua izateko arriskutik kanpo. Are gehiago, bi estatu boteretsuren legeen barneko politiken atzaparretan dago gure hizkuntza, eta bide batez, ez dezagun ahantzi, euskaldunok. Egiturazko egoera horrek gure eskubideen urraketa sistematikoa dakar euskararen lurralde osoan. Eta gainera, gure lurretatik haratago begira jarriz, ezin esan daiteke geroa baikortasun osoz begiratzeko arrazoi larregirik dagoenik. Baina euskaldunak berez gara baikorrak, eta zer esanik ez, egoskorrak. Euskal Herria maite dugu, euskara maite dugu eta euskaraz bizi- ko den herri aske batekin amesten eta sinesten dugu. Horixe da gure borrokaren motibazio eta xede nagusia. Gure lur eremuaren, hizkuntzaren, kulturaren eta funtsean, gure identitatearen alde egiten dugu eta gure herriaren biziraupena eta garapena ziurtatzeko egitasmoak hamaika izan dira historian zehar. Eta etorkizunean ere izango dira.

Bide horretan sortu berri da Hamaika TB. Ikuspegi, izaera eta kultura ezberdinetako eragileak bildu, euskararen beharrak aztertu eta telebistaren mundu zabal, zail eta lehiakorrean euskarari hauspo berri bat eman nahian. Funtsean, Euskal Herri euskaldunaren xedeari begira beste urrats garrantzitsu baten atarian gaudela esan dezakegu. Eta zorionez, egitasmoaren aurkezpenaren ondotik, ilusiozko eta gogozko ahots ugari entzun dugu.

Ilusio hori ez itzaltzea garrantzitsua izanik ere, ezin dugu ahaztu euskarak pairatzen duen egoera kezkagarria eta horixe izan behar da gure irakurketaren abiapuntua. Hedabideen esparrura hurbilduz, egia da azken urteotan euskarazko hedabideak ugaldu direla eta bereziki euskal jendartearen gogoan eta borrokan topatuko dugu horien jatorria: euskarazko nazio egunkariaren sorrera, tokiko egunkariena, tokiko aldizkariena, irratiena eta beste. Administrazioak, aldiz, kasurik onenean laguntzarik eskaini dutenean, atzetik etorri dira eta ez dira inoiz euskararen garapena hedabideetan ziurtatzeko neurriak jartzeko gai izan. Hedabideek erdara hutsezko eskaintza eginez gero, bada aurrera, bakoitzak ikusiko du zer egiten duen. Eta euskarazko eskaintza zabaltzeko borondatea egonez gero, lagundu beharrean, traba ugari jarri izan dute. Azken batean, ez dira inoiz aitzindari izan, baina ezta bidelagun zintzo ere. Hedabideen esparruan bezalaxe, beste esparruetan ere berdintsu. Bien bitartean, telebista, aldizkari, irrati eta egunkari gehientsuenak erdarazkoak dira. Guk euskarazko hedabide eta egitasmo bat abian jartzen dugunerako, ordurako ehunka hedabide eta egitasmo erdaltzaleren hedapenarekin topo egiten dugu. Horixe da errealitate gordina, eta neurri eta exijentzia maila igotzen ez dugun artean, halaxe izango da. Honek garbi erakusten du Euskal Herrian indarrean diren lege eta hizkuntza politikek euskararen normalizazio prozesuan orain arte ekarri duten porrota.

Baina goazen egitasmo berriari erreparatzera eta horren alde egitera. Egin den urratsa euskararen berreskurapenaren ikuspuntutik garrantzitsua dela aipatu dugu. Baina era bere- an, nabarmentzekoa da norbere ikuspegitik edo interesetatik haratagoko ariketa egiteko ahalegina egin dela. Oso posible da bakoitzak interes propioak izatea. Baina horien gainetik indarrak metatuz, euskarak eta Euskal Herriak behar dituzten proiektu komunikatibo berriak abian jartzea da baloratu beharrekoa. Izan ere, Euskal Herriak etorkizuneko erronkei herri gisa aurre egitea ezinbestekoa da. Eragile bakoitzaren egitasmoak bazterrean utzi gabe, gure herriak bizirik irauteko eta garatzeko dituen beharrak aztertu eta horiek abian jartzeari ekitea beste biderik ez dugu. Norbere proiektuetatik Euskal Herriak behar dituen proiektuetara igarotzeko pausoak emanez. Herri indarrak artikulatu eta eragileok zein herritarrok elkarlanean eta auzolanean aritu behar dugu eskuz esku.

Proiektu berriak euskararen normalizazio prozesuari ekarpena egin behar dio, baina era berean, Euskal Herriaren egoerari buruzko ikuspegi ezberdina ematea ere premiazkoa izango da. Orain arte, telebistaren esparruan, tokiko telebista zenbaitez gain, ETB izan da kate nagusia. Guztiok ezagutzen ditugu telebista horren gabezia nabarmenak, bai hizkuntzaren sustapen eta normalkuntzari egin beharreko ekarpenaren ikuspegitik eta zer esanik Euskal Herriari buruzko lerro- ari dagokionez. Interes politiko eta ikuspegi ideologiko oso zehatzera lerrokaturiko telebista horrek ez die Euskal Herriaren eta euskararen interes orokorrei erantzuna eman. Bertatik zer ikasia egongo denik ez dugu ukatuko, baina zalantzarik gabe, ETBren esperientziak ezin du inolaz ere abiapuntua izan. Euskal Herria eta euskararen egoera, interesak, beharrak eta garapena izan behar dira abiapuntu nagusi.

Gure etxearen eraikuntzan harriak jarriz bagoaz. Euskal Herriak behar duen nazio telebista euskalduna oraindik urrun dagoen ametsa da, baina bide horretan pauso berriak ematea denoi dagokigu. Orain lehen harria jarri bada ere, iparra begi bistatik galdu gabe harriz harri joan beharko dugu. Euskal Herriaren alde euskaraz informatuko duten hedabideak behar ditugulako, guztion konpromisoak areagotu eta aska dezagun aspalditik gure eskubideak estutzen dituen soka. Aukerak hamaika izango dira.

Tokiko Telebistaz hamaika kontu

ibaizabal — Fri, 24 Nov 2006 00:18:55 +0000

GARA. 2006-11-10

Edorta Arana – UPV/EHUko irakaslea

Luze jo eta gero, Eusko Jaurlaritzak kaleratu berria du «lurreko uhinen bidezko tokiko telebista-zerbitzua arautzen» duen dekretua (190/ 2006). Berandu datorren arau honek ez du parez pare lan makala: erabat distortsionatua dagoen gertuko telebista panorama txukuntzen hastea.Tokiko telebista bat zer den, ala zer beharko lukeen izan, eta inguruan ditugun gehienen arteko aldea hain da handia zeren zaila zaigu hitza eta errealitatea bera ezkontzea. Kasu honetan, izenak ez du izana ekarri.

Ondoko lerroetan, telebistari buruzko dekretu argitaratu berriaren aitzakian, tokikotasunaren esangura, orain arteko «telebista lokalen» ajeak, pertzepzio soziala, arau legalaren aukerak eta arriskuak eta, azkenik, Hamaika ekimena izango dira hizpide, besteak beste.

Egunkariekin gertatzen denaren kontra (egunkarien salmenta eta irakurketa maila oso altua dugu Euskal Herrian, edizio lokalak dituzte eta tokikotasunak pisu handia du beraien edukietan), «telebista lokala» etiketapean ezagutzen ditugun gehienek ez dute gertukotik asko. Aldiz, egunerokoen antzerakoa dugu hainbat herri aldizkari eta irratiren esperientzia: hurbiltasunak sekulako garrantzia du. Beraz, aipatutako irrati eta hedabide idatzi horien eskutik tokikotasunaren merkatua oso betea eta, askoren ustez, saturatua dugu gertuko telebistagintza arautuko duen dekretua plazaratu aurretik ere.

Bestalde, ukaezina zaigu, telebista panoraman, azken urteotan izan den eskaintzaren biderketa sozialki oso estimatua dela. Alegia, nahiago ditugula hogei telebista kanal edukitzea zortzi baino, eta berrehun badira hobe, edukietan berdin-berdinak badira ere. Egungo merkatu-filosofiaren ondorioa ei da, izen desberdineko produktu berberekin gusturago bizi izatea, kanal horietatik zapping egiterakoan aktiboak garela sinistuta-edo. Edozelan ere, aniztasunik gabeko ugaritasun horretan, lekuko telebista gutxi eta, aldiz, Estatu espainiar mailan emititzen duten kanal askoren deskoneksioak ugaritu egin dira, azken hamarkadan bereziki. Telebista frankiziatu modura aritzen diren kanal horiek tokiko merkatua erabat desitxuratu dute, eta zerbitzu publikoaren izaera, gertuko informazioa, komunikazio eta integrazio tresna eta normalkuntza linguistikoaren bidean egon beharko luketen kanalen garapena oztopatu dute.

Urteak joan eta urteak etorri, erakundeek ez dute ardura handirik erakutsi. Beraz, orain dugun egoera konpontzea oso zaila da dekretu onenarekin ere.

Gainera, digitalizazioaren garapena hasi besterik ez da egin eta, dagoeneko, negozio-eremuak definitzen hasiak dira batzuk. Ildo horretatik, emititzen ari diren telebista kanal askok, hiriburuen inguruetakoak, eremu autonomikora (edota estatu mailakora) salto egitea dute benetako helburu, «telebista lokalen» mailan jokatzea eman beharreko trebatze eta merkatu okupatze lana besterik ez da izan. Modu berean, Espainiako hainbat ingurutan presio-talde ekonomikoen (eraikintza alorreko enpresak, banketxeak…) eta mediatikoen (makrotalde erregionalak, publizitate agentziak… ) garapen lanabes izan diren antzera, gurean ere, komunikazio enpresa erraldoien espantsio planetarako pauso bat eta publizitate merkatu lokala okupatzeko tresna izan dira telebista horiek.

Guztiz bestelakoa izan da gertutasuna lan tankera, emisio-eremu eta helburu izan duten tokiko telebisten esperientzia. Gainera, bigarren multzo horretan kokatutakoek euskara izan dute oinarrizko osagarri.

Bidegurutzea

Dagoen anabasa zelanbait arautu ala tokiko telebistaren oinarriak izan behar liratekeenak jartzen hastea da Jaurlaritzak izan duen erronka. Dekretuak optimista izateko aukerak eskaintzen dituen proportzio berean kezkarako ateak zabaltzen ditu. 2005eko udazkenean atera zuen aurreproiektuak zituen sakoneko arazo berberei erantzun beharra du oraingo dekretuak, honetan hainbat hobekuntza eta aldaketa garrantzitsu sartu dituela jakinik ere.

Orduko hark urte luzez merkatu-legepean eta helburu sozialik gabe garatu zen telebistagintzari «pasea» ematen zion, tokikotasunaren definizioa estu hartuz eta normalkuntza lin- guistikoaren eta hezkuntza sistemarekin bat egin beharra partzialki bakarrik onartuz. Ikuspegi mugatuegia zuen zirriborro hark gradu batzuk zabaldu ditu eta horrek dekretuari bestelako potentzial batzuk agertarazten dizkio. Zegoena legeztatzeko eta onargarritzat emateko baino gehiagorako ba- lioko duela espero dugu, lehen aipatutako telebista frankiziatuek erakusten duten patxada kezkagarria iruditzen zaigun arren. Katean aritu izanak diren horietan, hasiak dira, lasai asko, dekretuak markatzen dituen joko-arauak nola baliatuko dituzten aztertzen. Urduritasunik gabe. Guztiz bestelakoa da tokian tokiko telebisten jarrera, beraien diru, ekipamendu eta bestelako baliabide eskasekin dekretuak markatutako mugetan nola arituko diren planifikatzen ari baitira. Betiere, euskararen kasuan esaterako, arauak nola bete baino, egungo egoera linguistiko desorekatuan aurrerapauso gehiago nola eman daitezkeen pentsatzen.Dekretu gisa kaleratu denak lehengo zirriborroak baino aukera gehiago eskaintzen dituela, sarean aritzeko bidea erraztu, euskararentzako gutxiengoak jaso eta zerbitzu publikoaren ikuspegia nabarmendu egiten duela ezin da bazterrean laga. Baina, urteetako atrofia konpontzeko aukerak dekretuaren eta ondorengo pleguaren aplikazio egokian daude. Merezi dugun telebistaren mailakoak izan daitezela opa diegu.

Bien bitartean, pozgarria da, oso, Hamaika proiektuaren sorrera. Eremu desberdinetatik, baina gabezia estrukturalak dituen mapa mediatikoan indar-metaketa beharrezkoa dela jakitun, euskarazko tokiko telebistak sortzeko enpresa jaio da. Lan handia du aurretik eskualdeka antolaturiko emisio-eremu guztietan egoteko, bereziki hiriburuetan eta populazio handikoenetan, dagoeneko lanean ari diren tokiko telebistekin bat eginik eskaintza erakargarri bat eraikitzeko eta, nola ez, herri honek beharrezkoa duen berezko egitura mediatikoan zutabe sendoak jartzeko.

Dekretuak eta haren ondotik etorriko diren telebista kanalak tokikoak izango diren ala ez ikusteko dagoen bitartean, euskarazko emisioei jarritako indizea (elebiduna: ikus-entzunezko hedabidea ulertzeko moduko hartzailea) eta hizkuntza horretan arituko direnen arteko sarea (emisio sindikatua ahalbidetzen duena) beharrezkoak dira, baina baita ere, dekretuak berak markatzen dituenak betetzearen jarraipena egingo duen erakundea sortzea. Horretan, beti pentsa izan dugu ikus-entzunezkoen legea oso beharrezkoa dela eta Ikus-entzunezkoen Kontseiluaren sorrera ezin dela atzeratu.

Etorkizunean gogoa jarrita, hamarkada bat nahikoa izango da tokiko telebistagintza arautuko duen dekretuaren alde onek irekitzen dituzten ateak argi berria sartzen utziko duten ala aukera galduen zokoan pilatuko den.